Cấp cứu ở Hàn Quốc lúc nửa đêm, gọi ai và trả bao nhiêu?

Đau bụng dữ dội lúc 2 giờ sáng. Phòng trọ im lặng, điện thoại còn 20% pin, và bạn không chắc mình nên gọi ai.

Đây là tình huống nhiều du học sinh D-2, học viên tiếng D-4 và lao động E-9 người Việt đã gặp. Hàn Quốc không thiếu bệnh viện. Vấn đề là hệ thống cấp cứu ở đây có quy tắc riêng, và đi sai một bước có thể khiến hóa đơn tăng lên nhiều lần.

Bài này đi đúng thứ tự bạn cần khi có chuyện: gọi ai, đến đâu, trả bao nhiêu, và làm gì nếu bệnh chưa đến mức cấp cứu.

Gọi 119 có mất tiền không, và tổng đài có hiểu tiếng Việt?

Không mất tiền. Xe cứu thương 119 là dịch vụ công miễn phí, và tổng đài có thể nối phiên dịch ba bên cho người nước ngoài.

Theo Cục Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hàn Quốc (National Fire Agency), dịch vụ xe cứu thương 119 (119 ambulance service Korea) dùng chung một số cho cháy nổ, cứu hộ và cấp cứu y tế. Khi gọi, bạn chỉ cần nói “Vietnamese”. Nhân viên sẽ nối thêm phiên dịch viên vào cuộc gọi. Đừng cúp máy trong lúc chờ.

Chuẩn bị 3 câu trước khi bấm số

Phiên dịch giúp rất nhiều, nhưng bạn vẫn nên thuộc vài câu tiếng Hàn ngắn:

• Eungeup hwanja isseoyo (응급 환자 있어요) - Có bệnh nhân cấp cứu.
• Juso-neun … ieyo (주소는 …이에요) - Địa chỉ là…
• Beteunam saram-ieyo (베트남 사람이에요) - Tôi là người Việt Nam.

Lưu sẵn địa chỉ nhà trọ, ký túc xá hoặc nơi làm việc bằng tiếng Hàn trong ghi chú điện thoại. Lúc hoảng loạn, địa chỉ là thứ khó nói nhất.

Khi nào 119 có thể từ chối chở bạn?

Luật về cứu hộ và cấp cứu 119 (119 gujo gugeube gwanhan beopryul) cho phép đội cứu thương từ chối những ca rõ ràng không khẩn cấp, ví dụ cảm thông thường không sốt cao hay vết xước nhẹ. Xe cứu thương tư nhân vẫn chở, nhưng tính phí.

Vậy khi xe 119 đến, nó sẽ đưa bạn đi đâu? Câu trả lời ảnh hưởng thẳng đến số tiền bạn trả sau đó.

Phòng cấp cứu nào nhận bạn, và vì sao chọn sai lại tốn kém hơn?

Hàn Quốc chia phòng cấp cứu (eungeupsil, 응급실) thành ba cấp. Ca nặng nên đến trung tâm lớn. Ca nhẹ nên đến cơ sở cấp thấp hơn hoặc phòng khám ngoài giờ.

Ba cấp theo Luật Y tế Cấp cứu (Emergency Medical Service Act):

1. Trung tâm cấp cứu khu vực (gwonyeok eungeup uiryo senteo) - thường đặt tại bệnh viện đại học lớn, xử lý ca đe dọa tính mạng.
2. Trung tâm cấp cứu địa phương (jiyeok eungeup uiryo senteo).
3. Cơ sở cấp cứu địa phương (jiyeok eungeup uiryo gigwan) - bệnh viện tầm trung, gần khu dân cư.

Bạn có thể tra phòng cấp cứu đang mở và tình trạng giường trên cổng E-Gen của Trung tâm Y tế Cấp cứu Quốc gia. Cổng này còn có ứng dụng điện thoại tên 응급의료정보제공.

KTAS quyết định ai được khám trước

Ở phòng cấp cứu, thứ tự khám không tính theo giờ đến. Y tá phân loại bạn theo thang KTAS (Korean Triage and Acuity Scale) gồm 5 mức. Mức 1 là nguy kịch. Mức 4 và 5 là nhẹ hoặc không khẩn cấp.

Nếu bị xếp mức 4-5, bạn có thể chờ vài tiếng trong khi người đến sau được vào trước. Đó là đúng quy trình, không phải phân biệt đối xử.

Nhưng mức KTAS còn quyết định một thứ quan trọng hơn thời gian chờ: bảo hiểm trả cho bạn bao nhiêu.

Bảo hiểm NHIS gánh bao nhiêu khi bạn vào cấp cứu?

Ca cấp cứu thật sự thì bảo hiểm chi trả phần lớn. Ca nhẹ mà đến trung tâm cấp cứu lớn thì phần tự trả tăng vọt.

Ai đang có thẻ NHIS?

Theo Tổng công ty Bảo hiểm Y tế Quốc gia (NHIS), người nước ngoài cư trú từ 6 tháng trở lên thuộc diện tham gia bắt buộc. Du học sinh D-2 tham gia ngay từ ngày nhập cảnh, theo quy định áp dụng từ tháng 3/2021. Lao động E-9 và E-7 thường tham gia qua nơi làm việc.

Nợ phí bảo hiểm còn gây rắc rối với giấy tờ. Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc có thể hạn chế gia hạn lưu trú với người nợ phí kéo dài.

Bảo hiểm y tế NHIS cho người nước ngoài ở Hàn

Mức tự trả ER cho người nước ngoài có NHIS phụ thuộc vào KTAS

Đây là phần nhiều người bỏ sót. Từ tháng 9/2024, Bộ Y tế và Phúc lợi (MOHW) nâng mức tự chi trả lên 90% với bệnh nhân nhẹ (KTAS 4-5) đến trung tâm cấp cứu khu vực và trung tâm cấp cứu địa phương. Trước đó, mức này khoảng 50-60%.

Ngoài ra, ca không cấp cứu phải tự trả toàn bộ phí quản lý cấp cứu (eungeup uiryo gwalliryo). Bảo hiểm không gánh khoản này.

Nếu bạn được nhập viện từ phòng cấp cứu, phần tự trả cho điều trị nội trú thông thường là 20% với các hạng mục có bảo hiểm.

Tai nạn lao động thì khác hẳn

Lao động E-9 bị thương trong lúc làm việc nên nói rõ với bệnh viện đây là tai nạn lao động (sanjae, 산재). Khi đó, chi phí điều trị do bảo hiểm tai nạn lao động của Cơ quan Phúc lợi Lao động Hàn Quốc (COMWEL) xem xét chi trả, không đi qua NHIS. Che giấu tai nạn lao động là hành vi bị pháp luật Hàn Quốc xử phạt.

Không có bảo hiểm, bệnh viện có từ chối không?

Không. Điều 6 Luật Y tế Cấp cứu cấm từ chối người cần cấp cứu.

Nhân viên y tế cấp cứu, khi được yêu cầu cấp cứu hoặc phát hiện bệnh nhân cấp cứu trong lúc làm nhiệm vụ, phải thực hiện cấp cứu ngay và không được từ chối hay né tránh nếu không có lý do chính đáng. - Luật về Y tế Cấp cứu, Điều 6 (Trung tâm Thông tin Pháp luật Quốc gia)

Được điều trị không có nghĩa là miễn phí. Người không có bảo hiểm trả toàn bộ chi phí, và mức phí cho bệnh nhân không bảo hiểm cao hơn nhiều.

Vậy nếu cơn đau chưa nặng đến mức đó, có cách nào tránh phòng cấp cứu mà vẫn được khám trong đêm?

Bệnh nhẹ ban đêm thì đi đâu thay vì phòng cấp cứu?

Có ba lựa chọn rẻ hơn: phòng khám mở muộn, bệnh viện nhi Ánh trăng cho trẻ em, và nhà thuốc trực đêm. Cả ba đều tra được trên E-Gen.

Phòng khám ngoài giờ cho người lớn và trẻ em

Nhiều phòng khám nội khoa (naegwa, 내과) ở khu đông dân mở đến 21 giờ ngày thường và làm cả thứ Bảy. Tìm phòng khám ngoài giờ (after-hours clinic Korea) trên E-Gen bằng mục tra cơ sở y tế đang mở theo giờ hiện tại.

Có con nhỏ? Hãy tìm bệnh viện nhi Ánh trăng (dalbit eorini byeongwon, 달빛어린이병원). Đây là chương trình của Bộ Y tế. Các bệnh viện này khám nhi vào buổi tối và cuối tuần, để trẻ sốt nhẹ không phải chen vào phòng cấp cứu.

Cách đi khám bệnh ở phòng khám Hàn Quốc

Nhà thuốc trực đêm và cửa hàng tiện lợi

Phần lớn nhà thuốc (yakguk, 약국) đóng cửa khoảng 20-22 giờ. Sau giờ đó, bạn còn hai cách:

• Nhà thuốc công trực đêm (gonggong simya yakguk, 공공심야약국): mở đến 1 giờ sáng mỗi ngày, kể cả ngày lễ. Tra trên E-Gen hoặc trang nhà thuốc trực ngày lễ của Hiệp hội Dược sĩ Hàn Quốc.
• Cửa hàng tiện lợi 24 giờ: được bán một số thuốc không kê đơn như thuốc hạ sốt, thuốc tiêu hóa, thuốc cảm và miếng dán giảm đau.

Cửa hàng tiện lợi không có dược sĩ. Nếu bạn đang dùng thuốc khác hoặc đang mang thai, hãy gọi 119 để được hướng dẫn y tế qua điện thoại trước khi tự uống thuốc.

Đến đúng nơi rồi vẫn còn một rào cản cuối: ngôn ngữ.

Khi bác sĩ nói tiếng Hàn quá nhanh, ai giúp bạn?

Có các đường dây phiên dịch miễn phí hỗ trợ tiếng Việt. Ban ngày, bệnh viện lớn còn có trung tâm y tế quốc tế cho người nước ngoài.

Các số điện thoại nên lưu ngay hôm nay

Số quan trọng nhất ngoài 119 là 1345, vì đây là kênh chính thức của cơ quan xuất nhập cảnh. Gia đình đa văn hóa có thể xem thêm trên cổng Danuri.

Dịch vụ tiếng Anh ở bệnh viện cấp cứu lớn

Nhiều bệnh viện đại học ở Seoul và các thành phố lớn có trung tâm y tế quốc tế với nhân viên nói tiếng Anh (emergency hospital English service). Có điều, khoa cấp cứu vẫn làm việc chủ yếu bằng tiếng Hàn, và trung tâm quốc tế thường chỉ mở giờ hành chính. Ban đêm, cuộc gọi phiên dịch ba bên qua 119 hoặc 1330 là cách chắc chắn nhất.

Du học sinh nên hỏi phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế của trường về bệnh viện liên kết. Thông tin về bảo hiểm và đời sống du học có trên Study in Korea của NIIED.

Nếu bạn đang chuẩn bị sang Hàn, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam đăng thông báo về thị thực và lưu ý trước khi xuất cảnh. Hãy đọc cùng với giấy tờ bảo hiểm của bạn.

Việc cần làm trong tháng đầu sống ở Hàn Quốc

Tóm lại

• 119: miễn phí, có phiên dịch ba bên, dành cho ca khẩn cấp thật sự.
• KTAS 4-5 ở trung tâm cấp cứu lớn: tự trả tới 90%, cộng toàn bộ phí quản lý cấp cứu.
• D-2 tham gia NHIS từ ngày nhập cảnh. Người nước ngoài khác tham gia sau 6 tháng cư trú.
• Bệnh nhẹ ban đêm: phòng khám mở muộn, bệnh viện nhi Ánh trăng, nhà thuốc công mở đến 1 giờ sáng.
• Tai nạn lao động: báo sanjae để COMWEL xem xét chi trả.

Việc nên làm ngay tối nay: lưu địa chỉ nơi ở bằng tiếng Hàn, cài ứng dụng E-Gen, và kiểm tra thẻ NHIS còn hiệu lực. Ba phút chuẩn bị bây giờ sẽ giúp bạn rất nhiều lúc nửa đêm.