Quy tắc phân loại rác ở Hàn Quốc cho người Việt

Chuyển đến Hàn Quốc, một trong những điều khiến người Việt bối rối nhất trong tuần đầu tiên không phải là tiếng Hàn hay tàu điện ngầm, mà là chuyện đổ rác. Ở Việt Nam bạn chỉ cần cho tất cả vào một túi và để trước cửa, nhưng tại Hàn Quốc, vứt rác sai cách có thể khiến bạn bị hàng xóm nhắc nhở, bị ban quản lý ký túc xá cảnh cáo, thậm chí bị phạt tiền. Bài viết này tổng hợp quy định phân loại rác mới nhất để bạn yên tâm sinh sống, dù là du học sinh visa D-2, học viên tiếng D-4 hay người lao động E-9.

Vì sao Hàn Quốc bắt buộc phân loại rác nghiêm ngặt?

Hàn Quốc áp dụng chế độ thu phí rác theo lượng thải, gọi là jongnyangje (종량제), từ năm 1995. Nguyên tắc là ai thải nhiều rác thì trả nhiều tiền, nên bạn phải mua túi rác riêng thay vì đóng phí cố định.

Đây là quy định của Bộ Môi trường Hàn Quốc (Ministry of Environment) và được thực thi bởi từng quận (gu). Bạn có thể xem thông tin chính sách môi trường tại Bộ Môi trường và cổng dịch vụ hành chính Gov.kr.

Theo Bộ Môi trường Hàn Quốc, hệ thống thu phí rác theo lượng thải nhằm giảm tổng lượng rác phát sinh và tăng tỷ lệ tái chế, áp dụng cho toàn bộ hộ gia đình và người cư trú, không phân biệt quốc tịch.

Điều quan trọng: quy định giống nhau về nguyên tắc nhưng chi tiết (màu túi, giá, lịch đổ) khác nhau theo từng quận, vì vậy hãy luôn kiểm tra thông báo tại tòa nhà bạn ở.

Thiết lập cuộc sống ở Hàn Quốc cho người mới

IMAGE_PLACEHOLDER_1

Túi rác chuyên dụng là gì và mua ở đâu?

Túi rác chuyên dụng (designated trash bag purchase) là loại túi bắt buộc để đựng rác sinh hoạt thông thường. Đây chính là điểm mấu chốt của cả hệ thống: bạn không thể dùng túi nilon thường của siêu thị.

Túi jongnyangje bongtu được bán tại các cửa hàng tiện lợi (GS25, CU, 7-Eleven), siêu thị và một số tạp hóa nhỏ. Bạn chỉ cần nói “jongnyangje bongtu juseyo” và cho biết dung tích.

Giá và dung tích

• Loại 10L: khoảng 250-600 won
• Loại 20L: khoảng 400-1.200 won
• Loại 50L: khoảng 1.000-3.000 won

Giá thay đổi theo quận. Túi có in tên quận (ví dụ 관악구, 성북구), và túi mua ở quận này không dùng được ở quận khác. Vì thế khi bạn chuyển nhà và làm lại thủ tục đăng ký cư trú, hãy mua túi mới đúng quận. Người mới đến Hàn Quốc nên xử lý đăng ký địa chỉ và thẻ cư trú qua Hi Korea trước, sau đó mới quen với chuyện rác.

Đăng ký thẻ cư trú ngoại kiều tại Hàn Quốc

Phân loại rác tái chế trong chung cư như thế nào?

Rác tái chế (recycling sorting categories apartment) phải được tách riêng và bỏ vào đúng khu vực tập kết, thường đặt ở tầng hầm hoặc sân sau của tòa nhà. Rác tái chế thì miễn phí, không cần túi chuyên dụng.

Các nhóm phân loại cơ bản gồm:

• Giấy (종이): báo, thùng carton (phải gấp phẳng)
• Nhựa (플라스틱): chai, hộp (rửa sạch, bỏ nhãn nếu được)
• Chai thủy tinh (유리)
• Lon kim loại (캔)
• Nhựa trong suốt PET (투명 페트) tách riêng với nhựa màu
• Nilon/vinyl (비닐)

Mẹo quan trọng: chai nhựa và hộp phải được rửa sạch thức ăn còn dính, nếu không sẽ bị coi là rác thường. Ở chung cư (apart) thường có khung giờ và ngày quy định cho từng loại, hãy đọc bảng thông báo dán ở khu tập kết. Nhiều thành phố lớn công bố hướng dẫn phân loại chi tiết, ví dụ cổng thông tin của Thành phố Seoul.

IMAGE_PLACEHOLDER_2

Đổ rác thực phẩm đúng cách để không bị phạt

Rác thực phẩm (eumsingmul sseuregi, 음식물 쓰레기) phải được tách hoàn toàn khỏi rác thường. Bạn dùng túi đựng rác thực phẩm riêng (food waste bag Korea) hoặc thùng thu gom chuyên dụng.

Có hai hệ thống phổ biến:

1. Túi rác thực phẩm màu riêng: mua tại cửa hàng tiện lợi, bỏ vào thùng rác thực phẩm (food waste disposal bin) đặt ngoài tòa nhà.
2. Thùng RFID cân trọng lượng: bạn quẹt thẻ hoặc mã, đổ rác vào, máy cân và tính phí theo cân nặng. Cách này ngày càng phổ biến ở chung cư mới.

Thứ nào KHÔNG phải rác thực phẩm

Đây là chỗ người nước ngoài hay sai nhất. Những thứ sau KHÔNG được bỏ vào rác thực phẩm mà phải cho vào túi rác thường:

• Xương lớn, xương gà, xương cá to
• Vỏ trứng, vỏ sò, vỏ hàu
• Vỏ hành, vỏ tỏi khô, hạt trái cây cứng
• Túi trà, bã cà phê số lượng lớn (tùy quận)

Nguyên tắc đơn giản: nếu con vật có thể ăn được thì đó là rác thực phẩm, còn xương và vỏ cứng thì không. Trước khi đổ, hãy để ráo nước vì bạn trả phí theo trọng lượng, rác càng ướt càng nặng và càng tốn tiền.

Đổ rác sai bị phạt bao nhiêu?

Đổ rác không đúng quy định (improper waste disposal fine) có thể bị phạt từ 100.000 won đến 1.000.000 won tùy mức độ và tùy quận. Đây là mức phạt hành chính theo Luật Quản lý chất thải (Wastes Control Act) do chính quyền địa phương thực thi.

Các lỗi thường bị phạt:

• Dùng túi nilon thường thay vì túi chuyên dụng
• Trộn rác thực phẩm vào rác thường
• Vứt rác không đúng ngày/giờ quy định
• Bỏ đồ điện tử, nội thất lớn mà không dán tem xử lý riêng

Một số khu vực có camera CCTV giám sát điểm đổ rác, và nếu tìm thấy hóa đơn hay thư có tên bạn trong túi rác sai quy định, tiền phạt sẽ gửi thẳng đến bạn. Vì vậy đừng chủ quan. Nếu bạn cần tư vấn về quyền và nghĩa vụ khi cư trú, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam cũng có kênh thông tin chính thức tại trang Đại sứ quán.

Những điều cần biết khi sống ở Hàn Quốc

Tóm lại

Hệ thống phân loại rác của Hàn Quốc chặt chẽ nhưng không khó khi bạn nắm ba nguyên tắc: mua đúng túi chuyên dụng của quận (từ 400 won/túi 20L), tách riêng rác tái chế miễn phí, và đổ rác thực phẩm bằng túi hoặc thùng RFID riêng. Nhớ rằng xương và vỏ cứng là rác thường chứ không phải rác thực phẩm. Đổ sai có thể bị phạt tới 1.000.000 won, nên trong tuần đầu hãy đọc kỹ bảng thông báo ở tòa nhà và hỏi người quản lý. Chỉ cần vài ngày làm quen, việc phân loại rác sẽ trở thành thói quen tự nhiên.