Trả hóa đơn điện, gas ở Hàn Quốc sao cho không bị phạt

Bạn vừa nhặt một tờ giấy tiếng Hàn nhét dưới khe cửa.

Không có dấu hiệu nào cho biết đó là tờ rơi quảng cáo hay hóa đơn thật. Với du học sinh D-2 và lao động E-9 mới sang, tờ giấy ấy nằm im trên bàn suốt một tháng, cho đến lúc chủ nhà nhắn tin hỏi tiền điện. Tiền tiện ích ở Hàn Quốc không hề đắt so với thu nhập. Nó chỉ phạt rất nhanh những ai chưa biết phải nhìn con số nào trước.

Tờ giấy tiếng Hàn trước cửa phòng bạn thực ra là hóa đơn gì

Có ba loại giấy hay bị nhầm lẫn: hóa đơn điện của KEPCO, hóa đơn khí đốt thành phố dosi gaseu (도시가스) do công ty khí đốt khu vực bạn ở phát hành, và giấy báo phí quản lý gwallibi (관리비) do văn phòng tòa nhà gửi.

Muốn biết cách đọc hóa đơn Hàn Quốc, bạn chỉ cần tìm đúng bốn ô, phần còn lại là bảng tính chi tiết:

• 고객번호: mã khách hàng, thứ bạn phải đọc cho tổng đài hoặc nhập vào app ngân hàng
• 검침기간 geomchim gigan: khoảng thời gian ghi chỉ số công tơ, thường không trùng với ngày đầu tháng
• 사용량: lượng đã dùng, tính bằng kWh cho điện và bằng MJ cho gas
• 납기일 napgiil: hạn cuối phải trả

Ô quan trọng nhất là 납기일. Mọi khoản phạt, mọi rắc rối với chủ nhà đều bắt đầu từ ô đó, chứ không phải từ số tiền.

Một chi tiết hay làm người mới bối rối: hóa đơn tháng này ghi cả lượng dùng tháng trước để bạn so sánh. Nhiều bạn nhìn nhầm cột, tưởng mình bị tính tiền hai lần.

IMAGE_PLACEHOLDER_1

Nếu bạn ở căn hộ chung cư hoặc officetel, rất có thể bạn sẽ chẳng bao giờ thấy hóa đơn điện riêng. Lý do nằm ở phần sau.

Hướng dẫn thuê phòng one-room tại Hàn Quốc

Vì sao hóa đơn điện tháng 8 cao gấp đôi tháng 5

Vì điện sinh hoạt ở Hàn Quốc tính theo biểu giá lũy tiến ba bậc, càng dùng nhiều thì đơn giá mỗi kWh càng đắt.

Mốc chia bậc là 200 kWh và 400 kWh mỗi tháng. Vượt qua mốc 400 kWh, phần điện vượt bị tính theo đơn giá cao nhất, nên hóa đơn không tăng đều mà nhảy vọt. Riêng hai tháng nóng nhất là tháng 7 và tháng 8, KEPCO nới hai mốc này lên 300 kWh và 450 kWh để giảm cú sốc tiền điều hòa.

Tiền điện sinh hoạt được tính theo biểu giá lũy tiến ba bậc cho từng hộ dùng điện hạ thế, cộng thêm phí cơ bản theo bậc, phí môi trường khí hậu và thuế giá trị gia tăng. (한국전력공사, kepco.co.kr)

Ngoài tiền điện năng, hóa đơn còn có thuế VAT 10% và quỹ nền tảng ngành điện khoảng 3,7%. Đó là lý do con số cuối cùng luôn lớn hơn phép nhân bạn tự làm trong đầu.

Chuyện thanh toán tiền điện ở căn hộ chung cư lại khác hẳn. Với apartment và officetel, điện thường được gộp vào phí quản lý và bạn trả một lần cho văn phòng tòa nhà qua tài khoản ảo in trên giấy báo. Với nhà riêng, villa hoặc one-room có công tơ riêng, KEPCO gửi hóa đơn thẳng cho bạn và bạn tự trả.

Bạn biết mình thuộc nhóm nào chưa? Cách kiểm tra nhanh nhất là gọi tổng đài KEPCO số 123 và đọc địa chỉ, họ sẽ nói công tơ đó đứng tên ai.

Mùa hè chỉ là bài kiểm tra nhẹ. Mùa đông mới là lúc ví bạn thật sự đau.

Mùa đông mới là lúc tiền gas làm bạn choáng

Vì ở Hàn Quốc, gas không chỉ để nấu ăn mà còn chạy nồi hơi sưởi sàn và nước nóng.

Giá khí đốt thành phố được tính theo đơn vị MJ (megajoule), không phải theo mét khối như nhiều bạn quen ở Việt Nam. Công thức gồm phí cơ bản cộng với lượng MJ đã dùng nhân đơn giá của 한국가스공사 KOGAS và công ty phân phối khu vực, ví dụ 서울도시가스 ở Seoul.

Thực tế với một phòng one-room, hóa đơn gas mùa hè thường chỉ 10.000 đến 20.000 won. Sang tháng 12 đến tháng 2, con số đó nhảy lên 50.000 đến 120.000 won nếu bạn bật sưởi sàn cả ngày. Đây là khác biệt lớn nhất giữa chi phí tiện ích hằng tháng ở Hàn Quốc và ở Việt Nam, nơi hầu như không ai trả tiền sưởi.

Một số chung cư không dùng gas riêng mà dùng sưởi tập trung của 한국지역난방공사. Khi đó tiền sưởi nằm trong phí quản lý, và bạn sẽ thấy dòng 난방비 thay vì hóa đơn gas riêng.

Hai mẹo thực tế mà người Việt ở Hàn hay truyền nhau đều đúng về mặt kỹ thuật: đặt nồi hơi ở chế độ 외출 khi ra ngoài cả ngày thay vì tắt hẳn, và hạ nhiệt độ nước nóng xuống mức trung bình. Sưởi lại một căn phòng đã nguội hoàn toàn tốn nhiều gas hơn là giữ ấm ở mức thấp.

Nước thì hiền lành hơn nhiều, thường 8.000 đến 15.000 won một tháng cho một người, do cơ quan cấp nước địa phương và K-water quản lý, và phần lớn trường hợp đã nằm gọn trong phí quản lý.

Đến đây bạn đã biết ba khoản chính. Nhưng vẫn còn ba khoản nhỏ mà rất nhiều người Việt trả đều đặn hàng tháng mà không hề biết mình đang trả cho cái gì.

Chi phí sinh hoạt một tháng của du học sinh tại Hàn Quốc

Ba khoản tiền nhiều người Việt trả mà không biết là gì

Đó là phí truyền hình KBS, phần điện dùng chung trong phí quản lý, và tiền phạt trễ hạn cộng dồn.

Thứ nhất, phí thu xem truyền hình 수신료 là 2.500 won mỗi tháng. Từ tháng 7 năm 2023, theo quyết định của 방송통신위원회, khoản này được tách khỏi hóa đơn tiền điện và thu riêng. Nếu trong phòng bạn không có tivi, bạn có quyền yêu cầu ngừng thu bằng cách gọi tổng đài 123. Một năm là 30.000 won, đủ cho vài bữa ăn ngoài.

Thứ hai, phí quản lý của one-room thường được chủ nhà thu cố định 50.000 đến 100.000 won. Bên trong đó là điện hành lang, thang máy, dọn vệ sinh, internet chung và đôi khi cả nước. Hãy yêu cầu chủ nhà ghi rõ trong hợp đồng những gì đã bao gồm. Nếu phí quản lý cố định mà tiền điện phòng vẫn tính riêng, bạn phải chuẩn bị hai khoản chứ không phải một.

Thứ ba, tiền phạt trễ hạn. Quá ngày 납기일, khoản nợ bị cộng thêm khoảng 1,5%, và nó tiếp tục cộng ở những tháng sau nếu bạn vẫn chưa trả. Nợ kéo dài có thể dẫn tới cắt điện, và việc nối lại tốn thêm phí.

Còn một tình huống rất riêng của người nước ngoài: khi bạn chuyển nhà hoặc về nước mà quên báo ngừng dịch vụ, công tơ vẫn đứng tên bạn và hóa đơn của người thuê sau vẫn chạy về tên bạn. Trước ngày dọn đi, hãy gọi 123 cho điện và gọi tổng đài công ty gas để chốt số cuối. Thủ tục khai báo thay đổi nơi cư trú với cơ quan xuất nhập cảnh bạn làm ở Hi Korea là một việc riêng, không tự động hủy hợp đồng điện nước.

Vậy làm sao để không bao giờ phải nhớ ngày 납기일 nữa?

Cài tự động trừ tiền một lần, quên hóa đơn cả năm

Đăng ký jadong ije (자동이체) tại ngân hàng, và tiền sẽ tự trừ vào đúng hạn mỗi tháng.

Để thiết lập tự động trừ tiền tiện ích qua ngân hàng ở Hàn Quốc, bạn cần đúng ba thứ: thẻ cư trú 외국인등록증 còn hạn, một tài khoản ngân hàng Hàn Quốc đứng tên bạn, và mã khách hàng 고객번호 in trên hóa đơn.

Có bốn cách làm, xếp theo độ dễ với người chưa giỏi tiếng Hàn:

1. Ra quầy ngân hàng nơi bạn mở tài khoản, mang theo thẻ cư trú, sổ tài khoản và tờ hóa đơn gần nhất. Nhân viên nhập giúp, mất khoảng 20 phút.
2. Dùng app ngân hàng, mục 공과금 자동이체, nhập mã khách hàng.
3. Gọi tổng đài KEPCO 123 cho điện và tổng đài công ty khí đốt khu vực cho gas.
4. Đăng ký trực tuyến qua cổng dịch vụ công Government24 nếu bạn đã có phương tiện xác thực điện tử.

KEPCO còn áp dụng ưu đãi nhỏ cho khách hàng nhận hóa đơn điện tử và trả bằng hình thức tự động, chi tiết mức giảm xem trên trang chính thức của công ty. Thẻ tín dụng cũng dùng được, nhưng tài khoản ghi nợ an toàn hơn cho sinh viên vì không phát sinh nợ thẻ.

Một lưu ý quan trọng: ngày trừ tiền tự động thường rơi trước hạn cuối vài ngày. Nếu tài khoản trống vào đúng ngày đó, lệnh trừ thất bại và bạn quay lại vạch xuất phát, kèm phạt. Hãy để sẵn khoảng 200.000 won trong tài khoản vào tuần cuối tháng.

Du học sinh có học bổng GKS do NIIED cấp, hoặc bạn đang làm thêm theo giấy phép của trường, nên đặt ngày trừ tiền sau ngày nhận tiền. Thông tin về thủ tục học tập và sinh hoạt của du học sinh có trên Study in Korea, còn hỗ trợ lãnh sự cho công dân Việt Nam được công bố qua Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam.

Cách mở tài khoản ngân hàng tại Hàn Quốc cho người nước ngoài

IMAGE_PLACEHOLDER_2

Tóm lại, bạn cần làm gì trong tuần này

Hãy lấy tờ hóa đơn gần nhất ra và làm ba việc theo thứ tự.

Tìm ô 납기일 và lưu vào lịch điện thoại, vì khoản phạt 1,5% bắt đầu từ ngày đó chứ không phải từ số tiền bạn nợ. Tiếp theo, hỏi chủ nhà xem phí quản lý đã bao gồm điện, nước, sưởi hay chưa, rồi ghi câu trả lời vào ghi chú hợp đồng. Cuối cùng, mang thẻ cư trú và mã khách hàng ra ngân hàng đăng ký tự động trừ tiền, hoặc làm ngay trên app trong 20 phút.

Các con số cần nhớ: mốc lũy tiến điện 200 kWh và 400 kWh, nới lên 300 kWh và 450 kWh trong tháng 7 và tháng 8; gas một phòng one-room mùa đông 50.000 đến 120.000 won; phí truyền hình 2.500 won mỗi tháng, có thể xin ngừng nếu không có tivi; và số tổng đài KEPCO là 123.

Ba việc đó mất chưa tới một giờ. Đổi lại, bạn sẽ không bao giờ phải giải thích với chủ nhà vì sao điện bị cắt.