Đi nhà thuốc ở Hàn Quốc, mua gì không cần đơn bác sĩ?

Cổ họng rát, người hâm hấp sốt. Sáng mai bạn vẫn phải lên lớp hoặc vào ca. Bạn ghé nhà thuốc gần ký túc xá, hỏi mua kháng sinh như vẫn làm ở Việt Nam, và dược sĩ lắc đầu.

Rất nhiều du học sinh D-2, học viên tiếng D-4 và lao động E-9 gặp đúng cảnh này trong tháng đầu ở Hàn. Dược sĩ không làm khó bạn. Hệ thống ở đây chia thuốc thành hai nhóm rất rõ. Hiểu ranh giới đó, bạn sẽ biết lúc nào tự mua được và lúc nào phải đi khám.

Vì sao dược sĩ Hàn Quốc không bán kháng sinh cho bạn?

Vì từ tháng 7/2000, Hàn Quốc áp dụng chế độ tách kê đơn và bán thuốc (uiyak buneop, 의약분업). Bác sĩ chỉ kê đơn. Dược sĩ chỉ bán thuốc theo đơn hoặc bán thuốc thông thường.

Nhà thuốc ở Hàn gọi là yakguk (약국). Bạn nhận ra chúng nhờ tấm biển chữ 약 rất lớn, thường đặt ở tầng trệt các tòa nhà có phòng khám. Mọi loại thuốc trong đó rơi vào một trong hai nhóm:

• Thuốc không kê đơn (ilban uiyakpum, 일반의약품): mua thẳng tại quầy, không cần đơn.
• Thuốc kê đơn (jeonmun uiyakpum, 전문의약품): bắt buộc có đơn bác sĩ. Kháng sinh, thuốc ngủ và phần lớn thuốc điều trị huyết áp, tiểu đường thuộc nhóm này.

Ở Việt Nam, ranh giới này có thể lỏng hơn trên thực tế. Ở Hàn, dược sĩ bán thuốc kê đơn khi không có đơn là vi phạm luật dược. Vì vậy câu trả lời “không” bạn nhận được là cố định, không phụ thuộc vào việc bạn thuyết phục giỏi đến đâu.

Không chắc một loại thuốc thuộc nhóm nào? Gõ tên vào cổng tra cứu thuốc của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm (MFDS). Kết quả ghi rõ 일반 hay 전문. Bạn cũng có thể tra theo hoạt chất, rất tiện khi muốn tìm loại tương đương với thuốc mang từ Việt Nam sang.

Quy định nghiêm như vậy, nhưng danh sách thuốc bạn được mua tự do lại dài hơn bạn tưởng. Một phần còn nằm ngay trên kệ cửa hàng tiện lợi.

Không cần đơn, bạn mua được những thuốc gì?

Thuốc hạ sốt, giảm đau, cảm cúm, tiêu hóa, thuốc bôi vết thương và miếng dán giảm đau đều mua được tại nhà thuốc mà không cần đơn. Ngoài giờ, cửa hàng tiện lợi mở 24 giờ còn bán 13 loại thuốc cơ bản.

Tên thuốc Hàn Quốc thông dụng nên nhớ

Dược sĩ hiểu tên thương mại nhanh hơn một đoạn mô tả triệu chứng. Đây là những tên thuốc Hàn Quốc thông dụng bạn sẽ gặp ở hầu hết nhà thuốc:

Cách hỏi nhanh nhất là chụp ảnh hộp thuốc bạn hay dùng ở Việt Nam, rồi chỉ vào tên hoạt chất. Paracetamol ở Hàn gọi là acetaminophen. Hoặc gõ triệu chứng bằng tiếng Việt vào ứng dụng dịch và đưa màn hình cho dược sĩ.

Đừng quên báo nếu bạn đang mang thai, có tiền sử dị ứng hoặc đang uống thuốc khác. Thuốc không kê đơn vẫn là thuốc. Ví dụ, nhãn Tylenol tại Hàn cảnh báo người uống rượu thường xuyên cần hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Thuốc ở cửa hàng tiện lợi

Từ tháng 11/2012, theo chính sách của Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc, cửa hàng tiện lợi được bán anjeon sangbi uiyakpum (안전상비의약품), tức thuốc dự phòng an toàn. Danh mục gồm 13 loại thuộc 4 nhóm, là hạ sốt giảm đau, cảm cúm, tiêu hóa và miếng dán giảm đau.

Bạn sẽ thấy những cái tên quen ở bảng trên như Tylenol 500mg, siro Tylenol cho trẻ em, Pancold A, Panpyrin T, Beaje, Festal và miếng dán Sinsin. Kèm theo đó là ba giới hạn:

1. Chỉ cửa hàng mở 24 giờ và đã đăng ký mới được bán.
2. Mỗi lần mua, mỗi loại chỉ được 1 hộp.
3. Không bán cho người dưới 12 tuổi.

Thuốc ở cửa hàng tiện lợi chỉ để xử lý tạm thời. Sốt kéo dài hay đau ngày càng nặng thì bạn cần đi khám. Và khi cầm đơn bác sĩ quay lại nhà thuốc, một tấm thẻ trong ví sẽ quyết định bạn trả bao nhiêu.

Cầm đơn bác sĩ đến quầy, bạn trả bao nhiêu?

Nếu đã tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc gia (NHIS), bạn thường chỉ trả khoảng 30% tiền thuốc kê đơn, phần còn lại do bảo hiểm chi. Chưa có bảo hiểm thì bạn trả toàn bộ.

Quy trình gồm ba bước:

1. Khám tại phòng khám (uiwon, 의원) hoặc bệnh viện, mang theo thẻ đăng ký người nước ngoài (ARC).
2. Nhận đơn thuốc (cheobangjeon, 처방전). Bạn được mang đơn đến bất kỳ nhà thuốc nào, không bắt buộc phải là nhà thuốc cạnh phòng khám.
3. Nộp đơn trong thời hạn ghi trên giấy, thường là 3 ngày kể từ ngày cấp.

Vì sao phải mang ARC? Từ tháng 5/2024, cơ sở y tế phải xác minh danh tính người bệnh khi áp dụng bảo hiểm. Với người nước ngoài, ARC là giấy tờ chính. Nếu chưa có thẻ, xem lịch hẹn và thủ tục trên HiKorea.

Đăng ký thẻ người nước ngoài ARC

Ai được tham gia bảo hiểm, và từ khi nào?

Theo Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia (NHIS), người nước ngoài đã đăng ký cư trú và lưu trú tại Hàn Quốc từ 6 tháng trở lên sẽ được tham gia bảo hiểm y tế khu vực. Du học sinh được hưởng mức giảm phí bảo hiểm.

Lao động E-9, E-7 làm việc tại doanh nghiệp thường tham gia theo diện người lao động, và công ty đóng một nửa phí. Chi tiết mức phí và cách tra cứu nằm trên trang NHIS. Du học sinh có thể đọc thêm hướng dẫn sinh hoạt trên Study in Korea của NIIED.

Bảo hiểm y tế quốc gia cho người nước ngoài

Khi nhận thuốc, dược sĩ sẽ hướng dẫn cách uống (bogyak jido, 복약지도) và đưa túi thuốc in sẵn lịch dùng. Hãy để ý ba cụm từ: 식후 30분 nghĩa là 30 phút sau ăn, 식전 là trước ăn, 취침 전 là trước khi ngủ. Chụp lại túi thuốc nếu bạn sợ quên.

Mọi thứ suôn sẻ vào giờ hành chính. Nhưng nếu cơn sốt đến lúc 2 giờ sáng Chủ nhật, hay rơi đúng dịp Chuseok khi phố xá đóng cửa gần hết?

Nửa đêm hay ngày lễ, nhà thuốc nào còn mở?

Dùng trang nhà thuốc trực ngày lễ của Hiệp hội Dược sĩ Hàn Quốc hoặc E-gen của Trung tâm Y tế Cấp cứu Quốc gia để tìm nơi đang mở gần bạn. Khẩn cấp thì gọi ngay 119, tổng đài này có hỗ trợ phiên dịch.

Nhà thuốc trực ngày lễ gọi là hyuil jikimi yakguk (휴일지킴이약국). Cả hai trang đều cho tra theo khu vực và giờ mở cửa. Naver Map hay KakaoMap cũng lọc được nhà thuốc đang mở, nhưng hãy gọi điện xác nhận trước khi đi xa vào ban đêm.

Nhà thuốc gần khu đông người nước ngoài

Ở những nơi đông người Việt như Wongok-dong ở Ansan hay quanh các khu công nghiệp tại Gyeonggi, nhà thuốc thường tập trung gần ga tàu điện, chợ và các tòa nhà nhiều phòng khám (메디컬 빌딩). Tìm nhà thuốc gần khu người nước ngoài vì thế khá dễ. Rào cản lớn hơn là ngôn ngữ.

Khi bất đồng ngôn ngữ, bạn có hai đường dây hỗ trợ tiếng Việt:

• 1577-1366: tổng đài Danuri dành cho gia đình đa văn hóa và người nhập cư, có phiên dịch qua điện thoại.
• 1345: Trung tâm hỗ trợ người nước ngoài của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc, chủ yếu giải đáp thủ tục cư trú.

Phần thuốc đến đây đã rõ. Nhưng còn những hộp vitamin và hồng sâm xếp kín một bức tường trong nhà thuốc thì sao?

Hộp vitamin trên kệ có phải là thuốc?

Thường là không. Nhiều sản phẩm vitamin, hồng sâm, men vi sinh là thực phẩm chức năng (geongang gineung sikpum, 건강기능식품) do MFDS quản lý riêng. Một số vitamin trong nhà thuốc lại là thuốc không kê đơn.

Cách phân biệt nằm ngay trên hộp. Thực phẩm chức năng hợp lệ có dấu 건강기능식품 do MFDS công nhận. Thuốc không kê đơn thì ghi 일반의약품.

Ngoài nhà thuốc, cửa hàng thực phẩm chức năng ở Hàn có mặt ở nhiều nơi như Olive Young, siêu thị và trung tâm thương mại. Giá giữa các nơi chênh nhau đáng kể, nên so sánh trước khi mua hộp lớn.

Mua hàng online từ nước ngoài cần cẩn thận hơn. MFDS thường xuyên công bố các sản phẩm mua trực tiếp từ nước ngoài chứa thành phần bị cấm tại Hàn. Hãy tra trước khi đặt hàng.

Nếu bạn còn ở Việt Nam và sắp sang Hàn, hãy mang theo đơn thuốc cho loại thuốc cá nhân đang dùng dài ngày. Giới hạn mang thuốc qua cửa khẩu do Cơ quan Hải quan Hàn Quốc quy định. Thông tin nhập cảnh dành cho công dân Việt Nam được cập nhật trên trang Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam.

Tóm lại

Lần tới khi bị ốm ở Hàn, hãy làm theo thứ tự này:

• Triệu chứng nhẹ, ban ngày: vào nhà thuốc, đưa ảnh hoạt chất hoặc tên thuốc trong bảng trên.
• Ban đêm: ghé cửa hàng tiện lợi 24 giờ, nhớ giới hạn 1 hộp mỗi loại trong 13 loại.
• Cần kháng sinh hay thuốc kê đơn: đi khám trước, mang ARC, nộp đơn trong khoảng 3 ngày.
• Đã có NHIS: chuẩn bị khoảng 30% tiền thuốc. Chưa có: kiểm tra điều kiện 6 tháng lưu trú.
• Ngày lễ hoặc nửa đêm: tra pharm114 hoặc E-gen. Nguy cấp thì gọi 119, cần phiên dịch thì gọi 1577-1366.