Người Việt ở Hàn Quốc tìm cộng đồng của mình ở đâu

Bạn không phải người duy nhất ngồi im trong phòng trọ

Tuần đầu thì bận. Tuần thứ ba thì trống.

Bạn đã làm xong thủ tục đăng ký người nước ngoài, đã mở tài khoản ngân hàng, đã biết đường ra ga tàu gần nhất. Rồi một buổi tối thứ Bảy nào đó, bạn nhận ra mình chưa nói tiếng Việt với ai suốt năm ngày liền. Với du học sinh D-2, D-4 và lao động E-9 mới sang, đây là giai đoạn khó nhất, khó hơn cả thủ tục giấy tờ.

Điều ít người nói với bạn: cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc đã có sẵn hạ tầng khá dày. Nó chỉ không nằm ở nơi bạn đang tìm.

Cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc lớn đến mức nào?

Khoảng 300.000 người, theo thống kê cư trú người nước ngoài do Bộ Tư pháp Hàn Quốc công bố định kỳ. Người Việt nằm trong nhóm quốc tịch nước ngoài đông nhất cả nước.

Con số đó không phải một khối đồng nhất. Nó tách thành ba dòng lớn, và mỗi dòng có mạng lưới riêng.

Dòng thứ nhất là du học sinh. Theo số liệu du học sinh nước ngoài của Study in Korea (NIIED), sinh viên Việt Nam là một trong hai nhóm du học sinh đông nhất tại Hàn Quốc, tập trung ở các trường tại Seoul, Busan, Daejeon và các tỉnh lân cận. Dòng thứ hai là lao động theo chương trình cấp phép việc làm EPS với visa E-9, cùng nhóm E-7 làm việc chuyên môn. Dòng thứ ba là người kết hôn di trú visa F-6 và gia đình đa văn hóa, tiếng Hàn gọi là da-mun-hwa.

Ba dòng này sống ở những nơi khác nhau. Du học sinh bám theo trường. Lao động EPS bám theo khu công nghiệp: Ansan, Hwaseong, Gimhae, Cheonan. Gia đình đa văn hóa phân tán rộng hơn, kể cả về nông thôn.

Hiểu mình thuộc dòng nào quan trọng hơn bạn nghĩ, vì tổ chức sẽ giúp bạn cũng khác nhau. Và tổ chức đầu tiên nên gõ cửa thì gần như ai cũng bỏ qua.

IMAGE_PLACEHOLDER_1

Hội người Việt và hội sinh viên: cánh cửa mở nhanh nhất

Câu trả lời ngắn: hãy tìm chi hội theo khu vực hoặc theo trường, không tìm tổ chức toàn quốc.

Cấp toàn quốc có Hội người Việt Nam tại Hàn Quốc và Hội Sinh viên Việt Nam tại Hàn Quốc, thường được gọi tắt là VSAK. Đây là các tổ chức Vietnamese association in Korea được Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc ghi nhận, và thông tin liên hệ chính thức được đăng trên trang của Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc. Nhưng cấp toàn quốc chủ yếu lo sự kiện lớn và công tác cộng đồng.

Cái bạn cần hằng ngày là cấp dưới nó. Gần như mọi trường đại học có đông sinh viên Việt đều có chi hội sinh viên riêng, và chi hội này là nơi thực sự trả lời câu hỏi của bạn: đăng ký môn thế nào, ký túc xá ra sao, chỗ nào tuyển làm thêm hợp pháp. Với lao động, các chi hội theo tỉnh và theo khu công nghiệp hoạt động mạnh qua nhóm chat, đặc biệt ở vùng Gyeonggi.

Một lưu ý thẳng thắn: nhóm cộng đồng trên mạng xã hội rất hữu ích cho việc tìm phòng trọ và đồ cũ, nhưng đừng dùng nó làm nguồn tư vấn visa. Quy định cư trú thay đổi, và chỉ Hi Korea cùng Cục Xuất nhập cảnh, Bộ Tư pháp mới là nguồn có hiệu lực. Một lời khuyên sai trong nhóm chat có thể khiến bạn bị xử phạt vì làm thêm không phép.

Giấy phép làm thêm cho visa D-2

Khi đã có người để hỏi, thứ tiếp theo bạn thèm sẽ rất cụ thể. Một bát phở đúng vị.

Quán ăn Việt và cửa hàng thực phẩm: bản đồ thật nằm ở đâu

Trả lời ngay: Ansan là trung tâm, Seoul là nơi phân tán, và cửa hàng thực phẩm quan trọng hơn quán ăn.

Khu phố đa văn hóa Wongok-dong, đọc là won-gok-dong, tại thành phố Ansan là nơi tập trung dày đặc nhất các hàng quán và cửa hàng của người nước ngoài ở Hàn Quốc, trong đó có một cụm quán Việt và siêu thị thực phẩm Việt. Thành phố Ansan vận hành khu này như một điểm chính thức và đăng thông tin trên trang của thành phố Ansan. Từ Seoul đi tàu mất khoảng một giờ.

Tại Seoul, Vietnamese restaurant Korea không tụ về một phố mà rải ra: quanh các trường đại học, khu Itaewon, và các quận có đông lao động nước ngoài. Giá một bát phở ở quán Việt tại Hàn Quốc thường cao hơn hẳn ở Việt Nam, nên với sinh viên, nấu ăn vẫn là lựa chọn bền hơn.

Đó là lý do Vietnam grocery store Korea mới là thứ nên tìm trước. Các cửa hàng này bán nước mắm, bánh tráng, bún khô, rau thơm và gia vị mà siêu thị Hàn không có. Chúng thường nằm cạnh khu công nghiệp hoặc trong các khu có đông người nước ngoài, và nhiều nơi nhận đặt hàng giao tận nhà qua nhóm chat.

Một điểm kỹ thuật dễ bị bỏ qua: hải quan Hàn Quốc hạn chế nhập sản phẩm thịt và một số nông sản tươi qua đường bưu kiện. Đừng nhờ người nhà gửi giò chả hay thịt khô từ Việt Nam sang, vì hàng có thể bị tịch thu và người nhận bị xử lý.

Chi phí sinh hoạt tại Hàn Quốc

Ăn xong thì còn một khoảng trống nữa, khoảng trống này không lấp bằng đồ ăn được.

Nhà thờ, chùa Việt và những buổi lễ cuối tuần bằng tiếng mẹ đẻ

Câu trả lời trực tiếp: có, và đây là mạng lưới ổn định nhất dành cho người Việt sống xa thành phố lớn.

Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Hàn Quốc tổ chức thánh lễ tiếng Việt theo vùng, thường mượn nhà thờ của giáo phận Hàn Quốc và cử hành vào Chủ nhật. Về phía Phật giáo, các nhóm Phật tử người Việt sinh hoạt tại một số chùa Hàn Quốc, tập trung vào các dịp lễ lớn như Vu Lan và Tết Nguyên đán.

Vì sao nên biết đến Vietnamese church or temple Korea ngay cả khi bạn không theo đạo? Vì trên thực tế, đây là nơi tập trung người Việt định kỳ, có địa điểm cố định và có người lớn tuổi đã sống ở Hàn nhiều năm. Với lao động E-9 ở vùng nông nghiệp hoặc ngư nghiệp, nơi không có chi hội sinh viên và không có quán Việt trong bán kính hàng chục cây số, buổi lễ cuối tuần đôi khi là kênh kết nối duy nhất.

Cách tìm chính xác nhất là hỏi chi hội khu vực hoặc hỏi tổng đài đa ngôn ngữ, vì lịch lễ và địa điểm thay đổi theo linh mục phụ trách và theo mùa.

Theo Cổng thông tin hỗ trợ gia đình đa văn hóa Danuri, tổng đài 1577-1366 cung cấp tư vấn và phiên dịch bằng nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt, hoạt động 24 giờ mỗi ngày.

Tổng đài Danuri, đọc là da-nu-ri, được vận hành công khai qua trang Danuri. Đây cũng là số nên gọi khi bạn cần phiên dịch gấp trong tình huống y tế hoặc pháp lý.

Nhưng có một loại rắc rối mà cộng đồng và nhà thờ không giải quyết được. Nó cần cơ quan nhà nước.

IMAGE_PLACEHOLDER_2

Khi đi làm gặp rắc rối: ba số điện thoại nên lưu ngay hôm nay

Lưu ba số: 1345, 1350 và 1577-1366. Cả ba đều miễn phí tư vấn và đều có hỗ trợ tiếng Việt.

Số 1345 là Tổng đài tư vấn tổng hợp cho người nước ngoài của Cục Xuất nhập cảnh, dùng cho mọi việc liên quan đến visa, gia hạn cư trú, thay đổi nơi làm việc và đăng ký người nước ngoài. Số 1350 là đường dây của Bộ Lao động và Việc làm, dùng khi bạn bị nợ lương, bị ép tăng ca, bị giữ giấy tờ hoặc hợp đồng không đúng thỏa thuận. Số 1577-1366 dùng cho các vấn đề gia đình, bạo lực và phiên dịch khẩn cấp.

Ngoài tổng đài, hệ thống Vietnamese worker support group Korea tồn tại ở hai tầng. Tầng chính thức là các trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài, tiếng Hàn gọi là oe-gu-gin no-dong-ja ji-won-sen-teo, cùng chương trình EPS do Trung tâm việc làm ngoài nước EPS vận hành. Các trung tâm này tư vấn miễn phí về hợp đồng, bảo hiểm và thủ tục chuyển nơi làm việc, nhiều nơi có nhân viên nói tiếng Việt và mở cửa cả Chủ nhật để lao động đi làm trong tuần vẫn đến được.

Tầng thứ hai là các nhóm tự phát của người Việt theo nhà máy, theo tỉnh. Nhóm này nhanh và thân thiện, nhưng hãy dùng nó để được dẫn đến tầng chính thức, đừng dừng lại ở đó. Khi tranh chấp lao động đã xảy ra, thứ có giá trị là biên bản tư vấn và hồ sơ khiếu nại, không phải lời khuyên trong nhóm chat.

Một điều cần nói rõ, vì nhiều người sợ nên im lặng: nộp đơn khiếu nại về nợ lương không đồng nghĩa với việc bạn mất tư cách cư trú. Ngược lại, để quá lâu mới là rủi ro, vì chứng cứ và thời hiệu đều hao mòn theo thời gian.

Nếu vướng mắc liên quan đến giấy tờ phía Việt Nam, như hộ chiếu, giấy khai sinh hay hợp pháp hóa lãnh sự, hãy làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc. Chiều ngược lại, khi người thân ở Việt Nam cần xin visa sang Hàn thăm bạn, thông tin chính thức nằm ở Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam.

Gia hạn thẻ cư trú tại Hàn Quốc

Tóm lại

Cộng đồng khoảng 300.000 người Việt tại Hàn Quốc không nằm ở một chỗ, nên cách tiếp cận đúng là đi từng lớp.

Tuần này, hãy làm ba việc cụ thể. Thứ nhất, tìm chi hội sinh viên của trường bạn hoặc chi hội người Việt tại tỉnh bạn đang ở, đây là lớp gần nhất. Thứ hai, xác định cửa hàng thực phẩm Việt gần nhất và một quán Việt bạn có thể đến vào cuối tuần, nếu ở gần Ansan thì Wongok-dong là điểm khởi đầu rõ ràng nhất. Thứ ba, lưu ngay 1345, 1350 và 1577-1366 vào danh bạ trước khi cần đến chúng.

Và nguyên tắc cuối cùng, giữ nó cho cả thời gian bạn ở Hàn: hỏi cộng đồng để biết đường, nhưng xác nhận lại bằng Hi Korea, Cục Xuất nhập cảnh hoặc Bộ Lao động và Việc làm trước khi ký bất cứ thứ gì.